1995 ’ten bu yana çeşitli hükümetlerce 4 kez TBMM ’ye gönderilen ancak her defasında görüşülemeden gündemden düşen Hayvan Hakları Yasası Tasarısı sonunda TBMM ’de kabul edildi.

 

Hayvan sahibi olanlara eğitim alma zorunluluğu getiren yasa, hayvanlara zarar verenlere de ağır para cezaları getiriyor. Yasa özetle şu hükümleri getiriyor :

• Kurban bayramında sağlık koşullarına uymayanlara 1 milyar 250 milyon lira, hayvana acı verenlere ise 500 milyon lira para cezası verilecek.

• Evde beslenen köpek ve kedilerin kısırlaştırılması zorunlu olacak.

• Hayvanlara işkence eden ve soyunun tükenmesine neden olan, cinsel ilişki kuranlara 150 milyon ile 5 milyar lira arasında ceza verilecek.

• Hayvanı başka bir canlı ile dövüştürme, doping yapma, acı ve ıstırap verecek şekilde kullanma ceza kapsamına girecek.

• Trafik kazası sonucu hayvan öldürenler 750 milyon lira ödeyecek.

• Çarptığı hayvanı veterinere götürmeyen 250 milyon lira ödeyecek.

• Ev hayvanlarını terketmek 150 milyon.

• Yetkisi olmadığı halde hayvan deneyi yapma hayvan başına 1 milyar.

Hayvan hakları koruma altında

 

Hayvan hakları konusundaki ilk düzenleme özelliğini taşıyan yasa, “Hayvanların rahat yaşamalarını, hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karşı en iyi şekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamayı” amaçlıyor.

 

Hayvan sahiplerine sorumluluk

 

Hayvan sahipleri, hayvanlarından kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri alacak. Ev ve süs hayvanı satan kişiler, bu hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programlarına katılarak sertifika alacak.

 

Bakım evleri

 

Sahipsiz ya da güçten düşmüş hayvanlar Hayvan Sağlığı Zabıtası Yasası’nda öngörülen durumlar dışında öldürülemeyecek. Bu hayvanlar en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakım evlerine götürülecek. Hayvanlara tıbbi ve cerrahi müdahale sadece veteriner hekimler tarafından yapılacak. Kontrolsüz üremenin önlenmesi için hayvanlara acı vermeden kısırlaştırma müdahaleleri yapılacak. Hayvanlar bilimsel olmayan teşhis, tedavi ve deneylerde kullanılamayacak.

 

Filmlerde hayvan kullanılması

 

Hayvanların ticari amaçla film çekimi ve reklam için kullanılması izne tabi olacak. Bir hayvan, acı, ıstırap ya da zarar görecek şekilde film çekimi, gösteri, reklam ve benzeri işler için kullanılamayacak. Hayvanlar başka bir hayvanla dövüştürülemeyecek.

Hayvanların kesilmesi, dini kuralların gerektirdiği özel koşullar dikkate alınarak, hayvanı korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek şekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usulüne uygun olarak bir anda yapılacak. Hayvanların kesimini ehliyetli kişiler yapabilecek.

 

Eğitici programlar

 

Hayvanların korunması ve refahı amacıyla yaygın ve örgün eğitime yönelik programların yapılması, radyo ve televizyon programlarında bu konuya yer verilmesi esas olacak. TRT ile özel TV kanallarında ayda en az 2 saat, özel radyo kanallarında en az ayda yarım saat yayın yapılacak.

 

İşkenceye ağır ceza

 

Yasayla hayvanlara işkence yapmak, dövmek, aç bırakmak ve hayvanlarla cinsel ilişkiye girmek yasaklanıyor. Soy tüketme, işkence, cinsel ilişkide bulunma ve hayvana kötü muameleyi alışkanlık edinenlere ağır para cezaları getiriliyor. Bu cezalar 150 milyon lira ile 7.5 milyar lira arasında değişiyor. Bu suçların tekrarı halinde para cezaları bir kat, daha fazla tekrarı halinde de üç kat artırılarak verilecek.  

1. Benim hayatım 10-15 yıl sürer. Senden ayrılığım bana acı verir. Beni almadan önce bunu düşün.

 

2. Bana, senin benden istediklerini anlayacağım bir süre ver.

 

3. Benim içimde sevgi duygusu uyandır ben bununla yaşarım.

 

4. Bana hiç bir zaman uzun süreli darılma ve cezalandırmak için bir yere kapatma. Senin hayatında iş, eğlence ve arkadaşların var. Benim hayatımda ise sadece sen varsın.

 

5. Arada sırada benimle konuş. Sözlerini anlamasam bile bana yönelttiğin sesini anlarım.

 

6. Bana daima nasıl davranılması gerektiğini bil. Ben hiç bir zaman unutmam.

 

7. Beni dövmeden önce aslında dişlerimle kemiklerini un ufak edebileceğimi, ancak asla böyle bir yola başvurmayacağımı düşün.

 

8. Beni "isteksiz, tembel ve inatçı" diye azarlamadan önce düşün: Belki yediğim yemek dokunmuştur, belki güneşin altında uzun zaman kalmışımdır veya halim kalmamıştır.

 

9. Yaşlandığımda benimle ilgilen, bir gün sen de yaşlanacaksın.

 

10. Her zor anımda yanımda ol, "benim içim kaldırmaz" veya "ben görmeden olsun" deme, çünkü benim için her şey seninle birlikte daha kolay.

15 Ekim 1978'de Paris UNESCO evinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirisi :

 

1. Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar ve aynı var olma hakkına sahiptirler.

 

2. Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. Bir hayvan türü olan insan, öbür hayvanları yok edemez. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez. Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların insanca gözetilme, bakılma ve korunma hakları vardır.

 

3. Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylem yapılamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.

 

4. Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üretme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.

 

5. Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.

 

6. İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız ve aşağılık bir davranıştır.

 

7. Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.

 

8. Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.

 

9. Hayvan beslenmek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.

 

10. Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.

 

11. Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.

 

12. Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranış bir soykırım, yani bir suçtur.

 

13. Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaklanmalıdır.

 

14. Hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır. Hayvan hakları da insan hakları gibi yasayla korunmalıdır.

 

 

1. Köpeğinizi kaybederseniz ve onu bulmak İçin hızla harekete geçip bulana bir ödül koyarsanız, onu bulma şansınız % 90'dır.

 

2. Köpeğinizin mutlu olması için köpek mamasından başka şeylere gerek duyduğunu düşünüyorsanız, sadece sıcak su ve haşlanmış tavuk ile beslenen yaşlı dişsiz köpeklere bir bakın. Onlar daha küçücükken kuru köpek mamasının yeterince lezzetli olmadığı konusunda sahiplerini İkna etmişlerdi. Siz siz olun kuru mamanın dışında köpeğinize sağlıksız besinler vermeyin.

 

3. Bazı kişiler, köpeklerin garip kürkler İçinde 3 yaşında çocuklar olduğunu düşünürler, ama köpekler insanlar gibi düşünmez ve davranışları da aynı şekilde yorumlanmamalıdır. Ayrıca, köpekler insanların küçük yaratıklar olduklarını da düşünmezler; onlar bizim kocaman köpekler olduğumuzu sanırlar. Eğer iyi bir köpeğiniz olsun istiyorsanız, her zaman sizin bir numaralı köpek, yani alfa olduğunuzu düşünmesini sağlayın.

 

4. Köpek sahipleri, köpekleri ot yiyince telaşlanır, ama genellikle zararsızdır, aynı arkasından gelen kusma gibi. Ama bu otların arasında suni gübre ve böcek ilaçları olmadığından emin olun.

 

5. Köpeğinizin kulaklarına dikkat edin, çünkü erken önlemler ileride sorun çıkmasını önleyebilir. Kulakları kontrol edin ve koklayın. Eğer köpeğiniz kulaklarını sürekli olarak kaşıyorsa, kafasını sık sık sallıyorsa, ya da başını eşyalara sürtüyorsa, yardım isteyin.

 

6. Köpeğiniz, sabırlı ve kararlı olduğunuzu göstermediğiniz sürece, sizi ya da ailenizi mutlu etmek için yeni numaralar öğrenmeyecek ya da itaat eğitimi almayacaktır. Yeni bir numara veya komut öğretirken, sabırlı ve kararlı olun ve ders saatlerini kısa tutun. Bu şekilde eğitim hem sizin, hem de köpeğiniz için daha zevkli olacaktır.

 

7. Dişeti hastalıklarını önlemek için köpeğinizin dişlerini kontrol edin. Dişeti hastalıkları kötü bir ağız kokusuna, acıya hatta şiddetli ağrılara neden olabilir. Köpeğinizin dişlerini her hafta fırçalayın. Kendi diş macununuzu kullanmayın, köpekler İçin ayrı diş macunları var. Köpeğiniz için bir parça kumaşı et suyuna batırıp onunla dişlerini ovarsanız erken yaşta onu dişlerini fırçalattırmaya alıştırabilirsiniz.

 

8. Çocuğunuzun yabancı köpeklerin yüzünü öpmesine izin vermeyin. Küçük çocuklar çoğu zaman kendi köpeklerini, aynı ırktan olan başka köpeklerden ayırt edemezler. çocuğunuz sizinkine benzeyen bir yabancı köpeğin burnuna bir öpücük kondurmak isteyebilir, köpek de onu ısırıverir. En çok çocuklar köpekler tarafından ısırılıyor.

 

9. Köpekler gök gürültüsünden korktuğunda çoğu insan yapması gerekenin tam tersini yapıyor Köpeği zorla yatağın altından çekip çıkartıyorlar ve ona korkacak bir şey olmadığını söylüyorlar. Oysa yapmaları gereken şey, köpeğin yatağın altına veya saklanmak .istediği herhangi bir köşeye çekilmesi için onu cesaretlendirmektir Yabanıl yaşamda köpekler saklanacak yer ararlar. Köpeğinizin saklanacağı köşeye üzerinde kendi kokunuz olan bazı giysiler koyun, bu şekilde köpek fırtına geçinceye kadar kendisini daha güvenli hissederler.

 

10. Gök gürültüsü, şimşekler konusunda bir öneri daha: fırtınanın seslerini bastırmak için müziği açın, en iyisi perküsyon vurguları olan bir müziktir (bu şekilde gök gürültüsünün etkileri azalır), panjurları kapatın, çünkü köpekler şimşeği gök gürültüsü ile bağdaştırabilir ve şimşekten de korkarlar. Hiç bir şey işe yaramaz ise, veterinerinizden fırtına başladığında köpeğinize vermek üzere sakinleştirici isteyin (Asla herhangi bir şey için. köpeğinize kendi ilaçlarınız vermeyin, dozajları çok farklıdır).

 

11. Köpeğiniz, sizi sinirlendirecek bir şey yaptığında, örneğin bacağınıza sarılıp ilk seksüel denemeleri yapmak gibi, çok fazla tepki gösterip, bağırıp çağırmak ya da tam tersi köpeği kucağa alıp, okşamak veya herhangi bir başka bir şekilde özel bir ilgi göstermek gibi durumlarda olay daha da kötüleşir. Çoğu köpek bu içgüdüsel davranışı nedeniyle hiç bir tepki almamayı tercih eder.

 

12. Keneler başa beladır. Köpeğinizin üzerinde bir kene bulduğunuzda kenenin üzerine gaza batırılmış pamuk bastırın ve bir cımbız ile başının altından tutarak dikkatlice çekin. Kenenin başının cildin altında kalmamasına dikkat edin. Keneleri köpeğin üzerinde görmek çoğu zaman zor olduğundan, en iyisi kenelerin köpeğinize gelmesini önlemektir: kene ilaçları kullanın.

 

13. Sallanan bir kuyruk her zaman köpeğinizin mutlu olduğu anlamına gelmez. Pek çok başka şey de demek olabilir; sizi ısırmaya hazırlandığı, dahil olmak üzere. Diğer işaretleri de tanıyın ve dudaklarını kaldırıp kaldırmadığına bakın.

 

14. Köpeğinizi genel yerlerde gezdirirken tasmayı sıkı tutun. Aslında bunun böyle olması gerektiğini hepimiz biliyoruz. Ne olur ne olmaz, önüne bir .kedi ya da dişi bir köpek çıkabilir ve onun peşinden gidebilir Seyir halindeki araçlara özellikle dikkat! Eğer köpeğinizi tutabilecek kadar güçlü değilseniz ya da köpeğiniz fazla güçlü ise, yanınızda size uygun adım yürümesi için onu bir eğitim programına sokun.

 

15. Köpeğinize her gün belirli bir süre ayırmak, köpeğinizin hem fiziksel hem de duygusal sağlığını iyileştirecektir. Her gün onu okşayıp, onunla oynayın. Bunun bir yararı da , onu okşarken bedenindeki anormallikleri fark edebilir ve durum ciddileşmeden önce veterinerinizle birlikte tedavisini başlatabilirsiniz. Masajlar da hayvanların hastalıklardan ve ameliyatlardan sonra daha çabuk iyileşmelerini sağlar, dolaşım bozukluklarını düzenler ve bir takım kas ve kemik ağrılarını hafifletir.

 

16. Köpeğinizi doğru biçimde fırçalamayı öğrenmek önemlidir. Fırçalamak, hem köpeğinizin tüylerinin daha parlak ve sağlıklı olmasını sağlar, hem de başka yararları vardır. Ciltteki kan dolaşımını arttırır, yağların bedene dağılmasını sağlar ve toz ve ölü hücreleri alır.

 

17. Evde olmadığınız zamanlarda köpeğinizin barınabileceği güvenli bir yeri olmalıdır. Bahçenizin çitleri sağlam ise, köpeğinizi bahçede serbest bırakabilirsiniz. Ama köpeğiniz çevreye zarar veriyorsa veya kaçma konusunda bir uzman ise, bir ''köpek yolu'' yapın. Çoğu köpek sahibi, bir köpek yolunun hapishaneden farksız olduğunu düşünür, ama aslında daha çok bir çocuk oyun havuzu olduğunu düşünebilirsiniz. Düzenli bir köpek yolunun içinde olan köpek hem dışarıda güven içinde olacak ve bahçe dışına kaçamayacaktır. Köpek yolu yapmak için, kulübesinin önünden başlayan 10-30 m.' lik çelik teli bir ağaç ya da duvara monte edin, iyice gerin, sevk tasmasını da bu tele monte ederseniz çok geniş bir gezinme alanı elde etmiş olursunuz.

 

18. İster yavru olsun, ister yetişkin, yeni bir köpek edindiğinizde yapılması gereken ilk işlerden biri size yakın iyi bir veteriner hekim edinmektir. Aşı periyoduna dikkat! Acil durumlar için veterinerinizin telefon no' sunu üzerinizde taşıyın.

 

19. Köpeğinizin üzerinde her zaman okunabilir bir kimlik kartı bulundurun. Köpeğin ne zaman bahçeden kaçacağını bilemezsiniz. Bu küçük kimlik kartı size geri dönmesini kolaylaştıracaktır.

 

20. Köpeğinizde ciddi davranış sorunları var ise, örneğin aşırı havlama gibi, bir uzmana danışın ya da bu konudaki kitapları araştırın. Bu sorunu şimdi ele alın, hem köpeğinizin, hem de sizin iyiliğiniz için (bazı durumlarda, komşularınızın ki de). Ayrıca, onu , eğitmek için vakit ayıramayacaksanız, köpek almayın, yoksa ömür boyu sorunlar yaşarsınız 

Bebek dişlerinin çıkması : 3 - 5 hafta

 

Anne sütünden kesilmek : 6 - 8 hafta

 

Parazit kontrolü : 3-6-8-10 ve12.hafta

 

Virutik enfeksiyonlara karşı ilk aşılama : 7-9 hafta

 

Kalıcı dişlerin çıkışı : 16--30 hafta

 

Kalıcı diş sayısı : 30-32

 

Çiftleşme yaşı : 1 sene veya fazlası

 

Dişilerin kısırlaştırılması : 5 ay veya fazlası

 

Erkeklerin kısırlaştırılması : 6 ay veya fazlası

 

İlk kuduz aşısı : 3. ayında

 

Virutik enfeksiyonlara karşı ikinci aşılama : İlk aşılamadan 21 gün sonra

 

Vucut ısısı (Rektal ısı ) : 38.9 + - 0.5 C

 

Nabız - Yetişkinlerde : 110-140 dak.

 

Nabız - Yavrularda : 180-200 dak.

 

Solunum sayısı : 10-20 dak.

 

Gebelik süresi : 58-64 gün

 

Ergenlik yaşı : Ortalama erkeklerde 7-12 ay, Dişilerde 6-15 ay

 

Östrus(seksüel siklus) : Yılda 2-4 defa, Mevsimsel 10-12 gün

 

Uygun döllenme zamanı : Kızgınlığın(östrusun) süresinde